Acuelh / Accueil
Editoriau / Editorial
D'aicí e de'n pertot
Sociau / Social
Politica / Politique
Istòria / Histoire
Cartabèu/Bloc-notes
Societat / Société
En revista / En revue
Botica / Boutique
Forum
Contact

   
   

Politica / Politique


Politica culturala : Es que deman parlarem Sudien? Alan Bartélemy-Vigouroux
27 / 04 / 2021 380 lu(s) 
                 POLITICA CULTURALA

ES QUE PARLAREM DEMAN LO SUDIAN EN PROVENÇA ?  

   Ensin siguèt lo titre dau promier debat que la tiera eleitorala Oui la Provença – OLP pèr leis intimes – a inaugurat dins sa pre-campanha passant pèr la cadena Youtube.  
   Menat de man de mèstre pèr Maria-Francesa Lamotte, direitriça d’una escòla semi-bilenga pròchi das Ais de Provença, s’es apielat sus lei dos tèstes legislatius que restacon lei Consèus Regionaus a la promocien de la lenga : un article dau còde de l’Educacien e la lèi NOTRe, lei dos òublijant d’organisar l’ensenhament pèr convencien emé lei coleitivitats territorialas, e la segonda donant ai Regiens la missien de promòure caduna son identitat e sei lengas regionalas.

   D’aquí si tirava tres questiens. Promier, coma bastir una identitat regionala rapòrt a n una lenga que n’es l’apeon, mai que la massa de seis abitants n’es plus provesida, e que dèu marcar sa plaça especifica rapòrt a la lenga nacionala, a la lenga internacionala, em’ai lengas d’una imigracien qu’a costituit la Provença despuei seis òuriginas. Segond, coma desconfinar una lenga sus la pènta que la possa vèrs un estat regressiu dins d’espacis monte es acantonada ; coma li bastir un imagi que nen enaura l’atrativitat, estirada ben au-delà de la Provença pèr son ròle possible de passarèla entre la Mediterranèia e l’espaci francogermanique, e que sa diversitat preservada dins son unitat mema nen fa un contramodèle a la normalisacien estatica espòutissènt sei rivalas. Enfin, falié si demandar coma la Regien, solidari dei despartaments e dei comunas, pòu venir un aliat dins la confrontacien m’un sistèma educatiu que li a just entredobrit la pichona pòrta, e que cèssa pas de li roigar lo pauc de large que li laissa.

   Lo debat èra ilustrat pèr l’intervencien de Danieu Trotman pèr parlar de son esperiènci dei cafès provençaus qu’a dobrit as Ais, a Marselha, e a Pueilobier, e qu’a evocat emé Sebastian Aublanc, professor dins una escòla sestiana, son intervencien en lenga regionala organisada dins leis escòlas pèr la vila das Ais – un biais qu’avié pereu dejà reüssit a La Ciutat ; tambèn pèr Clara Gago-Chidaine, disènt sa situacien de militanta occitana qu’a jamai reçut de trasmissien de la lenga, e mai, en tant qu’estacada parlamentari europenca enrolada dins la defènsa de la lèi Molac, que metié en avans leis enjuecs d’aquela batalha tant encanhada. Enfin Michèu Prat donava lo ressentit d’un Gavòt tenènt d’una forma especifica de l’occitan provençau, a l’aise dins la sintèsi lingüistica e culturala d’una Provença que refusarà totjorn d’èstre emmascada dau nom de Sud après de s’èstre fadada tant d’anadas aqueu de Paca.

   Tot dau lòng de sei changis lo debat si debanava pèr lei remarcas escrichas dei participants, s’interrojant entre autre sus la chausida majoritari dau francés pèr leis intervenènts – mai coma si far entèndre pèr d’eleitors atrivats mai pas occitanofònes ? -, sus la validitat d’una estrategié que quicharié sus l’eisigènci dau drech a la lenga, sus la questien de la formacien pèr la mestrejar, e qu’èron impaciènts d’entèndre definir de mesuras concrètas.

   La responsa li èra donada dins lei conclusiens formuladas de cotria pèr leis intervenènts e lei participants : una regien que s’apoderarié de sa missien de promotor de l’identitat regionala en començant pèr reconciliar nòstre territòri dau Ròse ais Aups dins son nom istorique de Provença ; qu’entamenarié una negociacien seriosa emé lei dos Reitorats pèr far espelir un plan chifrat de recuperacien de la lenga pèr la joinessa en visant la creacien d’una mena de massa critica ; que s’estacarié a socialisar la lenga dins la vida publica ; que metrié sus pèd un sistèma de formacien professionala de totei lei personaus apelats a trasmetre la lenga, siegue en partenariat emé leis istituciens universitaris o autrei, siegue de son sicar, pèr eisèmple pèr preparar lo recrutament dei Calandretas, formar lo personau municipau deis escòlas e cèntres aerats, formar lei comunicants apelats a promòure l’atrativitat regionala e lei labèus regionaus dins lo monde economique.

   Lo debat mostrava en fin de còmpte que l’adesien a n una identitat regionala es una condicien necessari pèr entrinar un desvolopament mestrejat. Ensin es estat l’introducien naturala pèr tot’aquelei que van sueivre dins la demarcha de la tiera.

Alain Barthélemy-Vigouroux

Retorn